2 NİSAN OTİZM FARKINDALIK GÜNÜ
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), otizmin klinik tanımıdır. Erken çocukluk çağında başlayan, gelişimin diğer çocuklardan farklı olduğu, dış dünyaya ilginin zayıf olduğu, dil gelişiminin diğer çocuklar gibi olmadığı ve bazı tekrarlayan hareketlerin veya davranışların olduğu durumlar için psikiyatride otizm terimi kullanılmaktadır.
Yayınlanan son araştırmalara göre, her 54 çocuktan birinin otizmli olduğu ifade edilmektedir. Cinsiyet açısından bakıldığında otizmin erkeklerde kızlardan üç-dört kat daha fazla görüldüğü bildirilmektedir. Ancak kızlarda daha ağır seyreden vakaların kliniklere başvurduğu ve pek çok hafif belirtili kızda problemlerin maskelendiği söylenmektedir.
OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNUN NEDENLERİ
Otizm spektrum bozukluğu, tek ve bilinen bir sebeple açıklanamaz. Otizmin pek çok faktörün birbiriyle etkileşimi sonucunda ortaya çıktığı söylenmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalar hem genetik hem çevresel faktörlerin etkileşiminden söz etmektedir.
Genetik Nedenler
Otizm spektrum bozukluğu, tek genle geçen bir hastalık değildir, pek çok genin birbiriyle etkileşimi ve çevresel faktörlerin etkisiyle ortaya çıkar.
Çevresel Nedenler
Otizm Spektrum Bozukluğunda en çok kanıt bulunan çevresel etken, geç yaşta anne-baba olmaktır. Özellikle geç yaşta baba olmanın, risk faktörü olduğunu belirten pek çok araştırma vardır. Eğer yaşamın ilk yıllarında çocuğun bedensel ihtiyaçları kadar ruhsal ihtiyaçları (anne veya başka bir bakım verenle bir arada olma, bedensel temas kurma, sesini duyma, karşılıklı gülümseme, kucağa alınma, şarkılar ninniler söylenmesi, oyun oynanması ile sağlanan sürekliliği olan, sıcak ve güven veren bir insan ilişkisi) karşılanmıyorsa, çocuk kendi halinde, bazen televizyonun önünde veya bazen de eline elektronik cihazlar verilerek bırakılırsa, sosyal ve iletişimsel olarak geri kalması olasıdır. Bu da bazen otizm benzeri belirtilerle seyredebilir. Yani ihmale maruz kalmak, yeterli uyaran alamamak tek başına otizmin nedeni değildir fakat çocuğun sosyal ve iletişimsel gelişimini olumsuz etkileyebilir.
OTİZMDEN ŞÜPHE EDİLMESİ GEREKEN DURUMLAR
· 1 yaşında çocukta ortak ilgi (işaret ettiğiniz yere bakma, isteklerini işaret ederek gösterme gibi), basit taklitler başlar,
· 18-24 ay arası iki kelimelik cümlelerin ortaya çıkışı, yaş arttıkça daha uzun cümlelerle konuşma ve karşılıklı konuşmanın artması beklenmektedir,
· Kısa süreli de olsa göz kontağı kurabilmeli.
· 2 yaşında diğer çocuklara ilgi duyar onları izlemekten ve yanlarında oynamaktan hoşlanır,
· 3 yaşındayken yaşıtlarıyla karşılıklı oyunlar oynayıp senaryolu-hayali (-mış gibi oyunlar) oyunları başlatır,
· Tekrarlayıcı hareketleri var mı? (Zıplama, elleri sallama, çırpma gibi.)
Şüpheli bir durumda mutlaka Çocuk Psikiyatri Uzmanına Başvurunuz.